Znasz ten głos, który mówi: „Znowu zawaliłaś”, „Nie nadajesz się”, „Zrobiłaś z siebie idiotkę”? Ten, który pojawia się wtedy, gdy próbujesz zrobić coś nowego, wyjść ze strefy komfortu albo – o zgrozo! – zadbać o siebie? Tak, to Twój Wewnętrzny Krytyk. I choć może się wydawać, że jego jedynym celem jest podcinanie Ci skrzydeł, prawda jest bardziej złożona.

Jako terapeutka IFS, każdego dnia spotykam kobiety, które wiele przeszły. Czasem samotnie wychowują dzieci. Czasem balansują na granicy zmęczenia. I bardzo często próbują sobie radzić… jeszcze mocniej się krytykując. A ja wtedy delikatnie pytam: a co jeśli ten Krytyk próbuje Ci pomóc?

Tak – pomóc. Na swój nieporadny, czasem bolesny sposób. Bo za tym ostrym tonem i brutalnym przekazem często stoi część, która próbuje Cię ochronić. Znasz ją. Tylko nie miała okazji, by opowiedzieć Ci swoją historię.

Oto 5 oznak, że Twój Wewnętrzny Krytyk wcale nie jest taki zły, jak Ci się wydaje – tylko trochę zagubiony w metodach.

1. Pojawia się, gdy masz zrobić coś ważnego

Na przykład masz przemówić publicznie, napisać ważnego maila albo – o, klasyk – poprosić o coś dla siebie. Krytyk rzuca się do akcji, bo boi się, że jeśli zrobisz to „źle”, to ktoś Cię zrani, odrzuci, wyśmieje. On nie ufa, że dasz sobie radę bez niego. Jego motywacją jest ochrona, nie sabotaż.

2. Jego ton przypomina głosy z przeszłości

„Zawiodłaś znowu?”, „Tylko lenie tak robią”, „Inni dają radę” – brzmi znajomo? Krytyk często niesie echo słów, które słyszałaś w dzieciństwie. Wchłonął je jak gąbka. I teraz powtarza, wierząc, że Ci pomaga. Czy jego teksty brzmią jak słowa mamy, nauczyciela, starszego rodzeństwa? To może być wskazówka, że ten Krytyk nosi w sobie echo dawnych doświadczeń. Przejął język tych, którzy kiedyś mieli wobec Ciebie wysokie (albo nierealne) oczekiwania.

3. Chce, żebyś „ogarnęła się” zanim będzie za późno

Często mówi: „Weź się w garść!” albo „Nie możesz być taka słaba”?To jego forma troski: szorstka, ale… skuteczna (do czasu). Krytyk mówi: „Wstawaj, nie możesz się rozkleić”, bo myśli, że jeśli sobie odpuścisz, to zawalisz wszystko. Krytyk wierzy, że jeśli będziesz twarda wobec siebie, unikniesz błędów, porażek, upokorzenia. Nie ufa, że możesz odpoczywać i być bezpieczna. Ale może się tego nauczyć. 

4. Nie wierzy, że możesz być lubiana taka, jaka jesteś

Dlatego każe Ci się dopasowywać, poprawiać, napinać. „Bądź bardziej miła, mniej wymagająca, bardziej ogarnięta”. Krytyk jest przekonany, że Twoja wartość zależy od tego, czy spełniasz cudze oczekiwania. Jakby zapomniał, że już jesteś wystarczająca.

Dlatego podpowiada Ci, żebyś „była lepsza” – milsza, chudsza, bardziej ogarnięta, bardziej produktywna. On nie rozumie jeszcze, że Twoja wartość nie zależy od spełniania cudzych oczekiwań. Ale może się tego nauczyć.

5. Jest wyczerpany

Twój Krytyk nie ma wakacji. Ocenia, przypomina, kontroluje… często 24/7. Jeśli zatrzymasz się i posłuchasz – może usłyszysz: „Już nie daję rady. Proszę, zauważ mnie”. To nie wróg. To część Ciebie, która czeka na ukojenie.

Tak, Twój Krytyk też potrzebuje urlopu.  Jeśli dasz mu chwilę uważności, możesz usłyszeć, że jest zmęczony. I że wcale nie chce Cię ranić – po prostu nie zna innej strategii.

Terapia IFS to przestrzeń, w której zamiast walczyć z Krytykiem – zaczynamy z nim rozmawiać. Z ciekawością, łagodnością i szacunkiem. Bo każda część Ciebie zasługuje na wysłuchanie. Nawet ta, która czasem krzyczy najbardziej.

Jeśli ten artykuł poruszył coś w Tobie – zapraszam do kontaktu. Może Twoje części czekają, aż ktoś je w końcu usłyszy. ❤️

Jak zwykle- trzymam za Ciebie kciuki!

Marta Bielicka

certyfikowana terapeutka IFS, psychotraumatolożka, trenerka, kobieta z doświadczeniem życiowym i dużą czułością do Wewnętrznych Krytyków.

Chcesz nauczyć się terapii IFS i odkryć jej transformacyjny potencjał? Pobierz bezpłatną medytację IFS, i zapisz się na listę mailingową, aby nie przegapić terminów nadchodzących warsztatów z autoterapii IFS oraz IFS dla profesjonalistów! Otrzymasz również wartościowe materiały, które pomogą Ci zgłębić ten fascynujący proces i zacząć wdrażać go w codziennym życiu.